تاریخ انتشار : ۳ مهر ۱۳۹۳
کد خبر : 49386
نسخه چاپی نسخه چاپی
امیر دریادار سیاری:

زمانی که در منجیل بودیم ارتباط تنگاتنگی با حاج آقای احسان بخش که بعد از انقلاب به عنوان امام جمعه رشت انتخاب شده بود داشتیم

IMG13530414

وی گفت: ما را از منجیل برای جلوگیری از راهپیمایی به رشت می بردند، به محض ورود به رشت در جمعیت گم می‌شدیم، شعار مردم هم این بود که مجاهد مجاهد، تکاور تکاور پیوندتان مبارک. منظور از تکاور منجیلی‌ها و مجاهد نیز مردم عام بودند. در نهایت هرگز نتوانستند از وجود ما برای سرکوب کردن راهپیمایی‌ها استفاده کنند.

به گزارش ۸دی نیوز، برنامه شناسنامه میزببان دریادار حبیب الله سیاری بود که در پاسخ سؤال مجری مبنی بر این که سال ۹۳ در جایگاه فرمانده نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران با سیاری سال ۵۳ که وارد ارتش شد چه تفاوتی دارد گفت: از نظر سنی، مسئولیت و تجربیات تغییر کرده‌ام، ولی عشق و علاقه به کار با تلاش باقی مانده است و با این روند به کار ادامه دادم.
سیاری در رابطه با هدف ورودش به ارتش اظهار داشت: من در شهر فسا در رشته ریاضی فارغ التحصیل شدم، در آن مقطع زمانی در این شهر کلاس‌های آمادگی برای کنکور وجود نداشت. محل برگزاری کنکور دانشکده ادبیات دانشگاه شیراز بود، من در رشته کشاورزی دانشگاه شیراز پذیرفته شدم؛ اما به دلیل علاقه‌ای که به نظامی‌گری داشتم دانشگاه را رها و در دانشگاه افسری ثبت نام کردم. در حقیقت به علت علاقه‌مندی که به نظام‌ گری وارد این حوزه شدم.
دریادار سیاری بیان داشت: در شیراز اقوامی داشتیم که برای دیدار آن‌ها به شیراز رفت و آمد می‌کردیم. آن زمان هم در شیراز افراد نظامی زیاد بودند. با دیدن آن‌ها به این حوزه علاقه مند شدم، به ویژه این که در کنار مرکز پیاده شیراز منزل یکی از اقوام ما بود؛ زمانی که رنجرهای نیروی زمینی در آن منطقه آموزش می دیدند و شعار می‌دادند، سبب ایجاد علاقه مضاعف در ما می‌شد؛ هوابرد و چتر بازی در شیراز نیز از زمینه‌های ایجاد علاقه در من بود.
وی تأکید کرد: البته در آن زمان من وارد نیروی دریایی نشدم؛ در ۳ سال نخست دانشگاه افسری امام علی(ع) که آن زمان نام دانشگاه افسری ارتش نام داشت بودم، در سال سوم دانشجویی بود که برای نیروی دریایی انتخاب شدم.
سیاری گفت: من جزو ۵ نفر دانشجوی برتر بودم. افسرانی که در آن زمان استخدام نیروی دریایی می‌شدند به دو دسته تقسیم می شدند؛ تعدادی به دانشگاه افسری می‌رفتند و تعدادی دیگر به خارج از کشور فرستاده می‌شدند؛ آمریکا، انگلیس، فرانسه، ایتالیا، ترکیه و هندوستان از جمله کشورهایی بودند که قشری از افسران در آن آموزش می دیدند.
وی ادامه داد: گروه دیگر در دانشگاه افسری تحصیل می‌کردند، من در سال سوم جزء افسرانی که در دانشگاه افسری آموزش افسری دریایی را می دیدند شدم.
امیر سیاری تصریح کرد: در آن زمان علاوه بر افسرانی که خود برای طی دوران آموزش تعیین می‌کردند، از میان دانشجویان دارای رتبه علمی و آموزشی درصدی پذیرش داشتند، من هم آن زمان از لحاظ ورزشی کاپیتان کوهستان و از نظر علمی جزء شاگردان اول و از جهت مدیریتی سرگروهبان دانشجویان سال اول بودم، در نتیجه نیروی دریایی من را انتخاب کرد.
برخی قصد داشتند ارتش را منحل کنند
سیاری در رابطه با این مطلب که برخی بر خلاف امام(ره) نظر به منحل کردن ارتش داشتند گفت: اگر ارتش منحل می شد و رژیم بعث با این تفکر که آمادگی وجود ندارد حمله می کرد، چه اتفاقی رخ می‌داد؟ دقیقا آن هدفی که پیش بینی کرده بودند اتفاق می افتاد، به عبارت دیگر روز نخست خرمشهر، روز سوم خوزستان را تصرف می کرد و روز هفتم در میدان آزادی تهران با رسانه‌ها مصاحبه می‌کرد.
وی تصریح کرد: حضرت امام(ره) آگاهانه در این مسیر قدم گذاشت؛ ایشان به راهبردها آگاه بود. امام(ره) نظر به باقی ماندن ارتش داشتند و به همین دلیل روز ۲۹ فروردین را به عنوان روز ارتش جمهوری اسلامی ایران معرفی و معتقد بودند که ارتش با ساز و کار خود در خیابان‌ها رژه برود و مردم از ارتش استقبال کنند چرا که این ارتش متعلق به جمهوری اسلامی ایران است. در روز ۲۹ فروردین سال ۵۸ نیز این فرمان از سوی حضرت امام (ره) صادر شد.
سیاری ادامه داد: بعد از این زمان، کسانی که در صدد از بین رفتن ارتش بودند این مطلب را پیگیری می‌کردند، چرا که در صدد بودند دشمنان در طولانی مدت حمله کنند و  به اهداف خود بدون مانعی دست یابند؛ بعد از این مسئله ارتش بی طبقه توحیدی را مطرح کردند تا نظم ارتش را از بین ببرند.
سیاری در رابطه با روزهای آغازین انقلاب گفت: من در ۲۲ بهمن ۵۷  در پادگان منجیل بودم. و قبل از آن به انقلاب پیوستم. در زمان پیروزی انقلاب در حین دوره تکاوری در منجیل بودیم. در دوره مقدماتی نیز در شیراز موضوعات انقلاب در نیمه اول سال ۵۷ مطرح بود، از زمان حکومت نظامی در شیراز که ۱۱ شب بود، از شیراز به منجیل برای طی دوره تکاوری منتقل شدیم.
فرمانده نیروی دریایی ارتش اضافه کرد: زمانی که وارد منجیل شدیم ارتباط ما با کسانی که درگیر انقلاب بودند برقرار بود، چرا که ما با حاج آقای احسان بخش که بعد از انقلاب به عنوان امام جمعه حضرت امام(ره) در رشت انتخاب شد در ارتباط بودیم.
وی ادامه داد: ما را از منجیل برای جلوگیری از راهپیمایی به رشت می بردند، به محض ورود به رشت در جمعیت گم می‌شدیم، شعار مردم هم این بود که مجاهد مجاهد، تکاور تکاور پیوندتان مبارک. منظور از تکاور منجیلی‌ها و مجاهد نیز مردم عام بودند. در نهایت هرگز نتوانستند از وجود ما برای سرکوب کردن راهپیمایی‌ها استفاده کنند.
سیاری تأکید کرد: ما را به آستان اشرفیه، رودبار و… هم که می‌بردند همان اتفاق می‌افتاد. وقتی به پادگان باز می‌گشتیم به مدت چند روز در بازداشتگاه بودیم. وقتی آزاد می شدیم به مدت یک هفته غیبت می‌کردیم و با بازگشت دوباره ماموریت داده می شد و داستان تکرار می‌شد تا زمانی که ۲۲ بهمن انقلاب پیروز شد.
اولین مسئولیت پس از پیروزی انقلاب
سیاری در رابطه با اولین کاری که بعد از انقلاب برعهده گرفت گفت: اولین کاری که بعد از انقلاب به من محول شد فرمانده دسته آموزشی بود، در مدت کوتاهی تکاوران را آموزش می دادیم. بعد ماجرای خوزستان پیش آمد مدتی در این منطقه بودیم و مدتی نیز در کردستان به سر بردیم.
وی تصریح کرد:  فرمانده دسته در فرهنگ ارتش فرمانده‌ای است که ۳۰ تن زیر مجموعه دارد ولیکن برای ما متفاوت بود چرا که دسته ی ما ۳۰ تن تکاور ورزیده زیر مجموعه داشت.
امیر دریادار گفت: ۳۰ تکاور به این معنا است که رزم در دریا، کویر، کوهستان، غواصی و همه آموزش های سنگین به آن‌هاداده می‌شود، بعد از این که در منجیل دوره آموزشی طی شد من فرمانده دسته شدم. بسیاری از کسانی که تحت آموزش ما بودند نیز شهید شدند؛ اولین اعزام ما به کردستان بود، زمانی که بحث کردستان و پاوه رخ داد، من به یاد دارم در منجیل بودیم و افتخار می‌کنیم که به این مناطق اعزام شدیم.
سیاری در پاسخ به این سؤال مجری که آیا در آغاز جنگ گمان می‌کردید که با توجه به تحرکات گذشته عراق حملات صورت بگیرد؟ گفت: نیروی دریایی با توجه به داشتن پایگاه در خرمشهر و کسب اطلاعات از موقعیت موجود در مرزها نسبت به پیشروی نیروی عراق اطلاع داشت و اعلام خطر هم کرده بود، اما نظام سیستم حاکم در آن زمان که به رئیس جمهور ختم می‌شد به این موضوعات توجهی نداشت، اما نیروی دریایی این مطلب را بارها عنوان کرده بود.
کسی هشدار پیشروی عراق را جدی نمی‌گرفت
وی اضافه کرد: من در آن زمان در منجیل و کردستان بودم و نمی توانم بگویم اطلاع کامل از وضعیت داشتم. از نظر مسئولیتی نیز در مقطعی نبودم که این مطلب را بخواهم اذعان کنم ولی سوابق نشان دهنده این امر است که نیروی دریایی می‌دانست عراق در حال پیشروی است و حتی این مطلب منعکس شد و مورد توجه واقع نشد.
سیاری از روزهای شروع جنگ این چنین گفت: در ۳۱ شهریور سال ۵۹ و در زمان بمباران فرودگاه در مهرآباد بودم. در منجیل بودیم که امریه‌ای آمد مبتنی بر این موضوع که به سرعت دو گروهان از منجیل سازمان دهی شوند و به سمت بندرعباس حرکت کنند.
وی افزود: بلافاصله به فرودگاه مهرآباد آمدیم، آماده حرکت به سمت بندعباس بودیم که بمب باران صورت گرفت. هواپیمای ما آسیب دید و مجبور به تعویض شدیم و در نهایت به بندرعباس رسیدیم. شبانه به جزیره رفتیم و فردای آن شب ما را به بندرعباس فرستادند و دستور آمادگی برای ماموریت دیگری صادر شد.
دریادار سیاری اظهار داشت: ما از بندرعباس به مقصد نامعلوم پرواز کردیم، با مهمات و آمادگی کامل هم حرکت کردیم. اما به منطقه ای رسیدیم که آتش گلوله را در زیر پای خود می‌دیدیم، در شیراز بودیم که خلبان با سختی بسیار بر زمین نشست.خلبان تغییر کرد و باز به سمت مقصدی نامعلوم حرکت کردیم.
فرمانده نیروی دریایی ارتش گفت: در آن منطقه وضعیت قرمز بود و زمانی که هواپیما نشست به سرعت آن را تخلیه کردیم؛ بعد فهمیدیم که مقصد دزفول بوده است؛ برای اسکان مکانی نبود و در پایگاه دزفول شب را سپری کردیم؛ روز بعد به ما اعلام شد در باشگاه افسران دزفول با ما کار دارند و با مراجعه به آن باشگاه با رئیس جمهور وقت در حالی که بر صندلی نشسته بود و چرت می‌زد مواجه شدیم.
سیاری خاطرنشان کرد: زهیر نژاد هم آنجا بود و با نشاط خاصی ما را توجیه ساخت. آن ها به دنبال عبور از کرخه که به شوش مشرف است، بودند، این منطقه باید حفظ می‌شد تا نیروهای عراقی نتوانند از آن عبور کنند تا زمانی که نیروهای تازه برسد. بنابراین به مدت چند روز مشغول حفاظت از پل نادری، فرودگاه اضطراری دزفول و شهر شوش شدیم.
وی عنوان داشت: شب‌ها بدون قایق به آن سوی رودخانه نفوذ می‌کردیم، پیرمردی که ساکن آن منطقه بود برای ما کرجی می‌ساخت و با کمک این امکانات به آن سوی رودخانه نفوذ و اطلاعات لازم را کسب می‌کردیم. این اطلاعات در اختیار نیروی هوایی دزفول قرار می‌گرفت تا روز بعد مناطق بمب باران شود. در آن زمان توانستیم ضربه‌های بسیاری وارد کنیم، بعد به خرمشهر وارد شدیم.
برای کمک به تکاوران بوشهر وارد این شهر شدیم
سیاری در پاسخ به این سؤال که آیا شما اولین گروه تکاوری که وارد خرمشهر شد، بودید؟ گفت: نه گروه های نخستی که در ابتدا در خرمشهر می جنگیدند گروه تکاوران بوشهر بود، ما برای کمک به تکاوران بوشهر وارد خرمشهر شدیم و تا آزاد سازی در خرمشهر بودیم.
سیاری بیان داشت: زمانی که قسمتی از خرمشهر را از دست دادیم، دشمن در صدد تصرف یک روزه خرمشهر بود در حالی که با سلاح و مهمات فراوان ۳۴ روز پشت خرمشهر ماند. چگونه ۳۴ روز مقاومت ایجاد شد؟ ما می گوییم زمانی که راهبرد دشمن را بشکنید برنامه‌های بعدی او نیز به هم می‌ریزد.
وی تصریح کرد: عراق در راهبرد خود شکست خورد و در نهایت مجبور شد خرمشهر را دور بزند، او از بهمن شیر درصدد دور زدن آبادان بر آمد. احساس من این است که مقاومت بسیار محکم بود که خرمشهر این گونه حفظ شد؛ در نقطه‌ای که کارون به اروند متصل می شود پایگاه نیروی دریایی بود، عراق چنان خرمشهر را مجهز ساخته بود که گمان نمی‌کرد آن را از دست دهد.
لاف صدام درباره خرمشهر
وی با بیان این مطلب که عراقی‌ها امکانات بسیاری در خرمشهر فراهم کرده بودند گفت: این امکانات در حدی بود که صدام گفت اگر ایران خرمشهر را بگیرد من کلید طلایی بصره را به او می‌دهم یعنی تا این اندازه اطمینان به حفظ خرمشهر داشت. آن ها از ترس پل خرمشهر را منهدم کردند. ۱۹ ماه به طول انجامید تا عملیات بیت المقدس صورت گرفت.
سیاری اظهار داشت: در مرحله عبور از رودخانه با نیروی دریایی همراه بودیم قسمت اعظم عبور دادن خیل نیروها از رودخانه توسط ما صورت گرفت، در مرحله ورود به خرمشهر نیروهای ارتش، سپاه و بسیج که خرمشهر را دور زده بودند و ما نیز از سوی دیگر وارد شدیم و از عرض رودخانه عبور کردیم.
وی ادامه داد: صبح روز ۴ آبان ماه سال ۵۹ با چشم گریان از عرض رودخانه عبور کردیم، این دستور بود و جایی برای ماندن نبود. اگر در آن منطقه باقی می‌ماندیم همه نیروها تلف می‌شدند.
سیاری بیان داشت: اگر نیروهای عراقی تکاوری را در خرمشهر دستگیر می‌کردند، دو پای تکاور را به دو سوی جیپ می بستند و بر زمین می کشیدند چرا که جو ترس در تکاوران ایجاد شود و منطقه را ترک کنند.
وی تأکید کرد: انگیزه بسیار قوی برای ورود به خرمشهر  داشتیم. چشمان گریان ما در روز ۴ آبان در ما این انگیزه را ایجاد کرد. علی رغم این که از منطقه حفار شرقی وارد خرمشهر شدیم و با منطقه خروج ما فاصله بسیار داشت، زمان ورود به خرمشهر پیشروی و پاک سازی تا سه راهی برخورد کارون با اروند صورت گرفت و دوباره به منطقه ورود خود بازگشتیم و نماز شکر را به جا آوردیم.
امیر سیاری اظهار کرد: در باور ما نبود دوباره به آن منطقه باز گردیم ولیکن همت جوانان مملکت، اتحاد و عظمت و ولایت و رهبری حضرت امام (ره) سبب شد این اتفاق رخ دهد.
سیاری در رابطه با این موضوع که آیا ادامه جنگ بعد از خرمشهر درست بود یا خیر؟ گفت: با عقل خود این را درست می‌دانستم. در آن مقطع زمانی در سلسله مراتبی نبودیم که در سیاست‌های کلان دخالتی داشته باشیم ولیکن ادامه جنگ را درست می دانستیم چرا که در زمان پذیرش قطعنامه همه در حال گریه بودند. فکر تنبیه دشمن بودیم، چرا که جنایات بسیاری مرتکب شد. ما این جنایات را با چشم دیدیم، دشمن هر کار که از دستش برمی‌آمد در شهرها و روستاهای ما انجام داد.
فرمانده نیروی دریایی ارتش تصریح کرد: به گفته ی حضرت امام(ره) اگر صدام کاری انجام نداد چون نتوانست که انجام دهد، احساس ما این بود. باید در موقعیتی قرار گیریم که حق خود را باز پس گیریم.
سیاری در پاسخ به این ُمطلب که در جنگ چه چیزهایی دیدید که هرگز فکرش را هم نمی‌کردید بیان داشت: ما همه پیروزی‌هایی را که در عملیات‌ها دیدیم فکرش را هم نمی‌کردیم. نیروی دریایی ما در شصت و هفتمین روز جنگ نیروی دریایی عراق را در عملیات زمرد شکست داد و می‌توانست چند موفقیت دیگر بدست آورد از جمله این که عراق را در محاصره دریایی و اقتصادی قرار دهد، می توانستیم هر سه بندر عراق را محاصره کرد و راه های آبی آن را ببندیم  و عراق در محاصره دریایی قرار می گرفت؛ صادرات نفت قطع می شد.
وی بیان داشت: نیروی دریایی نیرویی تجهیزات محور است و سطح فناوری در این نیرو بالا است ولی هدایت اساسی و نرم افزاری این سطح فناوری در زمان قبل از انقلاب به دست مستشاران آمریکایی بود، بعد از انقلاب این مستشاران از ایران رفتند، یکی از دلایل ورود عراق از طریق دریا این بود که گمان می کرد ما نمی‌توانیم از تجهیزات دریایی خود استفاده کنیم؛ در وضعیت معمولی در واقع نباید می‌توانستیم از تجهیزات استفاده کنیم.
در شصت و هفتمین روز جنگ عراق را شکست دادیم
دریادار سیاری بیان کرد: واقعا چه شد که توانستیم این تجهیزات، سامانه‌های موشک انداز با موشک‌های پیشرفته را به کار گیریم و در شصت و هفتمین روز جنگ عراق را شکست دهیم. عراق محاصره دریایی می شود، صادرات نفتی این کشور قطع می شود و… امداد غیبی که برخی مطرح می‌کنند این گونه شامل نیروی ایران شد. چه نیرویی در انسان به وجود می‌آید که می تواند این چنین به موفقیت دست یابد؟
فرمانده نیروی دریایی ارتش اظهار داشت: هر عملیاتی که در دریا صورت می گرفت خود نیروها در می یافتند کمکی دریافت می‌شود که موفقیت کسب می‌شود. در بهمن شیر، فکر می‌کنم روز  ۹ آبان درگیری در ذوالفقار به وجود آمد. عراق خرمشهر را دور زده و در بهمن شیر پل زده بود و کنار نخلستان های کوی ذوالفقاری قرار گرفته بود.
سیاری گفت: ما بودیم، تکاوران نیروی دریایی و گردانی از لشگر ۷۷ و بچه های بسیج، سپاه و مردم. حمله ای بدون برنامه‌ریزی، طرح ریزی، پشتتیبانی به دشمنی که بسیار مسلح است، انجام دادند و توانستند دشمن را در این حمله شکست دهند؛ آیا این چنین پیروزی ها غیر از کمک دیگری است؟
فرهنگ دفاع مقدس کامل به نسل جدید منتقل نشده است
سیاری در رابطه با انتقال فرهنگ جنگ به دوران پس از جنگ گفت: به نظر بنده فرهنگ جنگ منتقل شد ولیکن به اندازه کافی نبود؛ فرهنگ دفاع مقدس فرهنگ ارزشمندی است و ارزش های بسیار بالایی دارد. ما نمی‌خواهیم جو جامعه امروز همانند زمان جنگ باشد، هیچ عقل سلیمی این امر را نمی پذیرد. تمام همت مردم و نیروهای مسلح این است که آرامش و امنیت در جامعه وجود داشته باشد.
وی تصریح کرد: کسی در پی ایجاد شرایط در جنگ در جامعه امروز ایران نیست بلکه انتقال ارزش ها مهم است، چرا که جوان در آن زمان بدون هیچ آموزشی آماده دفاع از وطن و شرف خود می‌شد. در جبهه‌ها از پیرمرد تا جوان حضور داشتند و پشتیبانی که خانم ها انجام می‌دادند نشان از وحدت، انسجام، ارزش های حاکم بر جامعه داشت.
وی بار دیگر تأکید کرد: ارزش های جنگ منتقل شده است ولیکن بیشتر از این می توان در این زمینه کار کرد، اگر امروز جنک شود آیا جوانان امروز می توانند همانند جوانان سال های جنگ باشند؟ می گویم می توانند چرا که اگر ارزش ها منتقل شده باشد بهتر از آن زمان می توانند از کشور خود دفاع کنند، به گفته ی مقام معظم رهبری اگر دشمنی بخواهد به مرزهای کشور حمله کند با تیزی خشم جوانان این کشور روبرو خواهد شد.
سیاری در پاسخ به این سؤال که آیا می شود فردی در نظام مسئول باشد و توان کشور و نظام خود را باور نداشته باشد؟ گفت: برخی این گونه هستند، اقلیتی وجود دارند که آشنا نیستند یا نمی‌خواهند آشنا شوند. اگر برخی آشنایی ندارند می‌توان آن ها را با این تورها به آگاهی و آشنایی رساند ولیکن اگر نمی‌خواهد آشنا شود بحث دیگری دارد. با تورهای این چنینی بسیاری با سیستم دفاعی کشور آشنا می شوند.
سیاری در رابطه با ناوشکن جماران که مقام معظم رهبری با افتخار از آن صحبت کردند اظهار داشت: در خصوص ناو شکن جماران موضوع مشترک، دریا است و تنها به نیروی دریایی مرتبط نمی‌شود؛ دریا برای کشور به گفته رهبر معظم منافع راهبردی و کلان دارد. ۹۰ درصد صادرات و واردات کشور از طریق دریا است، بیشترین منابع در کف دریا است، بیشترین بستر انتقال فرهنگ و گردشگری، بیشترین محل برای انرژی‌های نو، بیشترین محل برای کشت مزارع دریایی و… را در دریا داریم. این دریا چه شده است که ما از آن استفاده نمی‌کنیم.
وی اضافه کرد: مقام معظم رهبری خودشان می‌فرمایند ما ۸۰۰-۷۰۰ سال حاکم دریاها بودیم و چه شد که اکنون ما نیستیم و برخی دیگر وارد شدند؟ این خواست استکبار است.
وی اظهار داشت: استکبار طی چند دوره چند صد ساله ما را از دریا دور ساخته است تا نتوانیم از منافع راهبردی و کلان بهره ببریم، بحث تنها نظامی و دفاعی نیست بلکه اهمیت دریا مد نظر است، برای پیشرفت دریا محور کشور، این مسئله اهمیت دارد که اکنون خوشبختانه این مسئله مورد توجه دولت مردان قرار گرفته است.
نگاه ما به دریا، نگاه درستی نیست
امیر سیاری بیان داشت: رئیس جمهور در بازدید از پژوهشکده رویان اذعان داشت جاسک را به بزرگ ترین بندر تبدیل می‌کنیم تا ثابت شود ما می‌توانیم، سواحل مکران ما مهم ترین سواحل جمهوری اسلامی ایران است که مشرف بر اقیانوس هم می باشد؛ این سواحل بر نقطه ای مشرف است که جهان به آن نیاز دارد. حدود یک دوم تجارت جهان در مثلثی بین تنگه هرمز، مالاکا و باب المندب انجام می‌شود.
وی ادامه داشت: استکبار جهانی اکنون در قلعه پرتغالی ها در روستای تیس نزدیک چابهار حضور دارد، در حالی که در آن زمان اظهار شد هر کس می‌خواهد بر جهان تسلط داشته باشد باید در این نقطه باشد؛ چرا استکبار منطقه عمده تمرکز خود را از اقیانوس اطلس به شمال اقیانوس هند منتقل کرد؟ در دو نقطه شمال اقیانوس هند و دریای چین تمرکز کرده است؛ این دو نقطه مهم ترین نقاط جهان امروز برای تجارت و گلوگاه جمهوری اسلامی ایران است.
سیاری تأکید داشت: اهل علم اذعان داند اگر جمعیت جهان ۵ برابر شود و بشر قادر به استفاده از منابع غذایی دریا باشد با کمبود غذا مواجه نخواهد شد، اکنون در کشور ما تا چه اندازه از منابع غذایی دریا استفاده می شود؟ در سبد غذایی خانواده ها به چه میزان ماهی و میگو وجود دارد؟ تا چند سال پیش که مقام معظم رهبری دستور محافظت از این مناطق را صادر نکرده بودند، چین و ژاپن و … از منابع غذایی دریای ما استفاده می‌کردند.
وی تصریح کرد: منابع راهبردی و کلان وجود دارد ولی نگاه نسبت به دریا نگاه درستی نیست. در مراسم الحاق ناوشکن جماران این مسائل توسط رهبری تاکید شد. کشوری دریایی است که ۶ مولفه دریایی را داشته باشد و بتواند از آن مولفه ها استفاده کند، کشور ما مولفه ها را اعم از سواحل خوب، عمق مناسب، طول ساحل، امکانات زیرساختی، علم دانشگاه و… دارد.
فرمانده نیروی ارتش تأکید کرد: مولفه ای به نام سیاست دولت مردان نیز وجود دارد. اگر سیاست دولت مردان پای کار بیاید باقی مولفه ها مفید خواهند بود. پیام رهبری در حضور در مراسم الحاق ناو جماران این بود که دولت مردان تمرکز خود را بر دریا بگذارند و این به معنای فراموش کردن باقی مناطق نیست؛ به گفته رهبری سواحل دریای عمان، حضور در دریای عمان برای ما گنج و ذخیره است و باید اعتراف کرد تا کنون این مطلب را کشف نکرده بودیم.
سیاری در رابطه با این موضوع که کدام یک از دولت‌ها بعد از انقلاب بیشتر به موضوع دریا توجه داشته‌اند گفت: این موضوع از دولت دوم آقای احمدی نژاد شروع شد و تاکنون ادامه دارد؛ قبل از آن نبود. جلسه ای در دولت به ریاست معاون اول به عنوان کارگروه توسعه سواحل مکران با حضور وزرا تشکیل شد، برنامه ریزی‌هایی صورت گرفت، استقرار نیروی دریایی به عنوان سرباز ولایت و طلیعه دار حرکت آبادی نطقه مکران و زیر ساخت هایی که دولت دنبال می کند دو بعد این امر است.
سیاری عنوان کرد: ما در جلسات کارگروه شرکت می‌کنیم و نظرات تخصصی خود را ارائه می دهیم، همزمان استقرار خود را کامل می‌کنیم. هماهنگی هم وجود دارد. و ما امیدواریم غفلتی که مقام معظم رهبری به آن اشاره کردند از بین برود و مهم ترین محل کشور محلی برای توسعه دریامحور کشور شود.
وی اضافه کرد: الان طرح بازگشت به دریا مطرح است چرا که طی سالیان استکبار ما را از دریا و بهره بردن از منابع دریا محروم ساخت. این امر در دانشگاه و تحرک آن بسیار موثر خواهد بود. می‌دانید اگر تجارت کریدور شمال- جنوب راه اندازی شود، سازه های دریایی، ساخت کشتی ها و بنادر ایجاد شود چه درصد اشتغال زایی صورت خواهد گرفت؟
نیروهای مسلح نباید وارد سیاست شوند
سیاری در رابطه با ورود به فضای سیاسی کشور و رصد کردن موضوعات سیاسی گفت: ما در حد محدوده وطایف خود فضای سیاسی کشور را مورد بررسی قرار می دهیم اما نیروهای مسلح نباید وارد سیاست شوند ولیکن این به معنای درک نکردن سیاست یا دنبال نکردن سیاست نیست که اگر چنین بود ما باید از انتخابات منع می شدیم؛ تا زمانی که درک از سیاست برای من وجود ندارد نمی توانم انتخاب درستی داشته باشم. بنا به فرمان حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری دخالت در سیاست برای نیروهای مسلح ممنوع است. نظرهم ممکن است دخالت باشد.
سیاری در پاسخ به این سؤال که آیا تاکنون اتفاق افتاده است که با خود بگویید در فضای سیاسی چه می کنند و اقدامات را زیر سوال ببرید؟ گفت: این مسائل برداشت‌های شخصی است؛ وارد حاشیه شدن کشور را از پیشرفت دور می‌سازد، در جلسه‌ای مقام معظم رهبری اذعان داشتند یکی از ترفندهای دشمن این است که مسئولان و مدیران کشور را از کار اصلی دور سازند و وارد حاشیه کنند.
وی ادامه داد: وقتی مسئول مملکت وارد حاشیه شود کار اصلی خود را فراموش می کند؛ در هر بخشی ببینیم مسئولی وارد حاشیه شده است احساس می کنیم جلوی پیشرفت گرفته شده است.
در فتنه ۸۸ مسائلی را دیدم که در عمرم مشاهده نکرده بودم
سیاری در رابطه با سال ۸۸ و حس و حال آن ۸ ماه گفت: کلمه فتنه به موقع عنوان شد. این اتفاق فتنه ای بود که در کشور روشن شد و بسیار به ارزش های ما توهین شد. مسائلی که در عمر خود شاهد نبودیم و باور نداشتیم اتفاق افتاد. در عمرخود چنین چیزی ندیده بودم. ما همواره محرم و تاسوعا و عاشورا جایگاه ویژه ای داشت و مواجه با توهین به این ارزش ها برای ما خیلی سخت بود.
وی گفت: در ۱۴ مهر ماه سال ۸۸ مراسم دانش آموختگی دانشجویان دانشگاه افسری ارتش جمهوری اسلامی ایران در دانشگاه حضرت امام (ره) در نوشهر با حضور مقام معظم رهبری برگزار شد؛ در این مراسم رزمایش میدانی صورت گرفت که حامل پیامی برای فتنه بود.
گمان نمی کردم فرمانده نیروی دریایی شوم
سیاری در رابطه با این که چطور مقام معظم رهبری وی را به عنوان هفتمین فرمانده نیروی دریایی انتخاب کردند عنوان داشت: مقام معظم رهبری نسبت به تمام سربازان خود محبت دارند. قطعا بررسی عوامل کرده‌اند، پیشنهاد فرمانده کل ارتش بوده در هر صورت مورد لطف مقام معظم رهبری قرار گرفتیم. علت این امر را نمی دانم.
سیاری بیان داشت: سخنان مقام معظم رهبری به عنوان حل المسائل است و سرلوحه کار ما است.
وی تصریح کرد: من خودم گمان نمی‌کردم که فرمانده نیروی دریایی ارتش شوم. علی رغم این که در ستاد ارتش بودیم و در سفرهای مقام معظم رهبری به استان‌ها زمینه‌ها را فراهم می کردیم و مقام معظم رهبری من را می شناخت و محبت به ما داشتند، انتظار چنین سمتی را نداشتم؛ افتخار ما این است که به عنوان سرباز کشور و نظام و ولایت کارها را انجام می دهیم.
سیاری در پاسخ به این سؤال که آیا اخبار نیروی دریایی ارتش به روز به شما می رسد گفت: اگر اخبار از نیروی دریایی به من نرسد، من فرمانده نخواهم بود؛ اخبار لحظه‌ای است. قبل از این که به برنامه بیایم از ناوگان جنوب مکان ناوگروه را جویا شدم که گفتند دومین روز استقرار در جیبوتی است. به محض رسیدن به مکان ضبط برنامه جانشین نیرو با من تماس گرفتند که گفتند در کنارک هستند و اعلام موقعیت کردند.
سیاری در رابطه با جایگاه نیروی دریایی در سیستم دفاعی اظهار داشت: تهدید ما دریا پایه است. ما در نیروی زمینی از امکانات خوبی برخوردار هستیم. نیروی زمینی ارتش، سپاه، بسیج، نیروی انتظامی و… ثابت کردند که چگونه از مرزهای زمینی کشور دفاع کردند. بنابراین اگر کسی در فکر خطایی باشد به نتیجه آگاه است.
حضور در آب‌های بزرگ دنیا تدبیر جدید ایران است
وی تأکید کرد: در خلیج فارس حفظ و سیانت از مرزهای کشور را به اثبات رساندیم و سیانت از مرزها در ۸ سال دفاع مقدس نشان از توانمندی دریایی ما دارد اما تدبیر، تدبیر جدیدی است که در آب های بزرگ دنیا حضور داشته باشیم. باید ارتقای توانمندی داشت. ماموریت نیروی دریایی کاملا تغییر کرده است.
سیاری خاطرنشان کرد: از خلیج فارس به عنوان دریایی نیمه بسته خارج شدیم، از مساحت ۳۰۰ هزار کیلومتر مربعی وارد عرصه ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار کیلومتر مربعی تا مدار ۱۰ درجه شدیم؛ اکنون جیبوتی انتهای خط ماموریتی ما است که بدون در نظر گرفتن ماموریت های دریای سرخ، مدیترانه، چین و… است، در دریا با این وسعت باید امکانات لازم پای کار بیاید، باید در مناطق حساس حضور داشت تا از منافع خود دفاع کرد.
فرمانده نیروی دریایی ارتش گفت: جایگاه نیروی دریایی به گفته ی مقام معظم رهبری نیرویی راهبردی است و به هیچ وجه نیرویی حاشیه ایی نیست و امروز وسط میدان حضور دارد. جایگاه نیروی دریایی در توان بازدارندگی کشور بسیار جایگاه بالایی است و در مقابل تهدیدات دریایی باید خود را همواره آماده به کار نگاه دارد و توان خود را ارتقا دهد.
امریکایی ها از نحوه برخورد ما با دزدان دریایی فیلم کاپیتان فیلیپس را ساختند
سیاری در خصوص مقابله با دزدان دریایی بیان داشت: حفظ خطوط مواصلاتی در دریا به عهده نیروی دریایی است؛ به این دلیل در دفاع مقدس برای این که اقتصاد کشور با مشکل روبرو نشود ۱۰ هزار کشتی تجاری را از تنگه هرمز تا بندر امام و جزیره خارک اسکورت کردیم تا به این ترتیب چرخه اقتصاد کشور بچرخد.
وی اضافه کرد: به گفته مقام معظم رهبری در مقطع زمانی که تمام کشور به نفت وابسته بود، درصدد قطع آن بودند که نیروی دریایی خود را نشان داد؛ نیروی دریایی تلاش بسیاری در اسکورت کشتی ها و سلامت آن ها انجام داد، عراق درصدد آسیب رساندن به اقتصاد کشور ما بود؛ این اتفاق در تنگه مالاکا نیز رخ داده است؛ دزدی دریایی تقریبا به تاریخ پیوسته بود اما الان اتفاق افتاده است.
وی تأکید کرد: ما یک سال قبل از اتفاق دزدان دریایی در دریای آزاد حضور داشتیم و در خلیج عدن، مالاکا و باب المندب گشت می زدیم. تمام صادرات و واردات ما از این مناطق می‌باشد. نفت، گاز و کالا که از بنادر خلیج فارس و دریای عمان به سمت دریا می رود و یا وارد می شود از این طریق است و این نقطه گلوگاه ما محسوب می‌شود.
سیاری ادامه داد: تا امروز ۲۷۰۰ فروند کشتی تجاری را بردیم و آوردیم؛ برای هر کدام اتفاقی رخ دهد به منزله افت محسوب می‌شود. این که نتوانیم در مقابل دزدان دریایی از کشتی های خود محافظت کنیم بسیار بد است و کشتی ها با توجه به تناژ و در صورت بروز خسارت ضررهای مالی و جانی بسیاری به همراه خواهد.
وی گفت: امروز جمهوری اسلامی ایران با اقتدار امنیت را برای کشتی های خود حفظ کرده است و بیش از ۱۶۰-۱۵۰ مورد درگیری با دزدان دریایی وجود داشته است، حتی نیروی دریایی ایران کشتی چینی را نیز نجات داده است. در سال ۹۰ یا ۹۱ زیر مدار ۱۰ درجه کشتی کشور ما را دزدیده بودند و با عملیاتی به نام رعد این کشتی نجات یافت و بر اساس عملیات ما آمریکایی ها فیلمی به نام کاپیتان فیلیپس ساختند.
سیاری با بیان این مطلب که آمار تعداد کشتی هایی که امروز صبح در خلیج عدن رصد شده است این بوده که ۳۰ فروند از کشورهای دنیا در آنجا حضور دارند بیان داشت: این کشتی‌ها همانند ما محافظت می کنند. بسیاری از کشورها از ناتو تبعیت می کنند. سه گروه برای خود تشکیل دادند که فرماندهی آن ها از طریق آمریکایی ها اعمال می شود اگر چه به کشوری دیگر سپرده شود ولیکن کلیات آن بر عهده آمریکایی ها است. برخی از کشورها همانند ایران، روسیه، چین و… مستقل هستند و خود امنیت خودشان را تامین می کنند.
سیاری در پاسخ به این که آیا در ازای کمک به کشورهای دیگر مبلغی هم دریافت می کنیم؟ گفت: خیر، در زمانی که کشتی چینی را نجات دادیم با وجود این که خود چینی ها می‌توانستند این کار را انجام دهند ولیکن به دلیل فاصله زیادی که داشتند به ما اعلام کردند این کار را انجام دهیم و بعد از نجات کشتی چینی سفیر کشور به چین به بندر عباس آمد و از ما تشکر کرد. دولت چین نیز بسیار قدردانی کرد.
به ۲۴ کشتی خارجی در مواجهه با دزدان دریایی کمک کردیه‌ایم
وی تصریح کرد: ما ۲۰ تا ۲۴ مورد به کشورهای خارجی کمک کردیم؛ قانون دریا این است که اگر کسی در موقعیتی قرار گیرد که نیاز به کمک داشته باشد باید به آن کمک کرد.
سیاری در پاسخ به این سؤال مجری که گفت در بازسازی نیروی دریایی خبر آمد از برخی کشور ها زیردریایی خریداری شده است؛ آیا ادعای برخی مبنی بر از رده خارج بودن این زیردریایی ها درست بود؟ بیان داشت: زیر دریایی قبل از انقلاب و بعداز انقلاب در کشور ما نبوده است. زمان دفاع مقدس هم نداشتیم. ما سه زیر دریایی به نام های یونس، کیلوکلاس، طارق نور از روسیه خریداری کردیم. این سه زیردریایی دیزل پیشرفته است و گمان می کنم همه از آن می ترسند چرا که سلاحی بسیار ارزشمندی است؛ قدرت حضور و ماندگاری این زیر دریایی بسیار بالا است؛ مخفی شدن بسیار خوبی دارد که مورد استفاده ما قرار گرفته است.
وی ادامه داد: در تحریم ها بسیار تلاش شد این زیر دریایی ها را از کار بیاندازند ولیکن به گفته مقام معظم رهبری برای دفاع از کشور این زیر دریایی‌ها باید آماده به کار باشند. بنابراین علم زیر دریایی را در سال ۷۱ به دست آوردیم.
سیاری گفت: بسیاری از کشورهای شرقی از لحاظ علم زیر دریایی از ما پیشرفته تر هستند ولیکن از لحاظ تعمیر، نگهداری و ساخت به پای کشور ما نمی‌رسند؛ این امر را با افتخار اذعان می کنیم.
سیاری در رابطه با این که آیا توانایی ساخت زیردریایی را کسب کرده‌ایم یا نه گفت: نگهداری و تعمیر به ساخت زیر دریایی انجامید؛ زیر دریایی کلاس غدیر اکنون در خط تولید است و مورد استفاده قرار می‌گیرد منتها زیر دریایی سبکی است؛ زیر دریایی متوسط در وزارت دفاع ساخته شده است و در ۷ آذر الحاق پیدا می‌کند؛ این نشان از هوشمندی و توانمندی متخصصین وزارت دفاع، نیوری دریایی، صنایع وزارت دفاع و… دارد؛ دانشگاه های کشور در پروژه های ما بسیار سهیم هستند.
۷ آذر رونمایی از دستاوردهای جدید نیروی هوایی
وی با اشاره به برنامه هفته دفاع مقدس گفت: برنامه‌های این هفته را برای ۷ آذر گذاشتیم، الحاق فاتح، ناو شکن دماوند و برنامه های دیگر در آن روز انجام خواهد شد. کار نیروی دریایی زمان بر است. در خصوص فاتح ۴-۳ سال است که صحبت می کنم تا موقعی که وارد خط نشود از من در این خصوص سوال می شود. اموری نیست که بتوان سالانه یا ماهانه آن را به نتیجه رساند و تحول ایجاد کرد و تجهیزات این حوزه تجهیزات مهمی است.
فرمانده نیروی دریایی ارتش در رابطه با این موضوع که نیروی دریایی سفر خبرسازی به کانال سوئز و مدیترانه داشت گفت: به گفته مقام معظم رهبری دشمنان می دانند که حضور نیروی دریایی در دریاهای آزاد از جمله باب المندب، دریای سرخ، کانال سوئز و… برای تجاوز به دیگران نیست و قصد حمله ندارید ولیکن نفس حضور شما است که این تاثیر را می گذارد و این ها همانند زنبور به جوش و خروش می پردازند، چرا که حضور نیروی دریایی برای کشورهای منطقه الهام بخش و امید آفرین است و نیروی دریایی مظهر اقتدار کشور در دریاها است.
به گفته غربی‌ها حضور نیروی دریایی در مدیترانه، تحقق آرزوی هخامنشیان بود
وی خاطرنشان کرد: رژیم صهیونیستی اعلام کرد ایران با این کار اعتماد به نفس خود را نشان داد؛ همزمان کارشناسی عنوان کرد ایران قوی تر شد و آمریکا عقب تر نشست؛ آقای هیکل در این خصوص عنوان کرد نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران با حضور در مدیترانه هم اعتماد به نفس و توانمندی خود را نشان داد و هم آروزی هخامنشیان را برآورده ساخت.
سیاری گفت: فیلمی از شبکه افق پخش شد که بازتاب حضور و عبور از دریای مدیترانه را از زبان کارشناسان دنیا به نمایش گذاشت؛ این فیلم اثرات حضور نیروی دریایی ایران در دریای مدیترانه را به نمایش می گذارد؛ البته حضور در دریای چین نیز چنین اثری داشت.
وی ادامه داد: زمانی که وارد دریای چین و اقیانوس آرام شدیم سرو صدای دیگری برپا شد بر این مبنا که چگونه با تحریم ها زیر دریایی شما می‌تواند وارد سریلانکا شود؛ بازتاب حضور ما در جهان بسیار مهم است.
امیر سیاری گفت: ما باید در منطقه خود دست برتر باشیم؛ ما ادعا نداریم در آن سوی دنیا با دشمن درگیر می شویم؛ باید در منطقه خود دست برتر داشته باشیم به همین دلیل به طور منظم و مرتب هر گونه تحرکی را در آب های سرزمینی، منطقه نظارت، انحصاری و اقتصادی و تا حدودی در دریاهای آزاد را رصد می کنیم.
وی تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران به این اقتدار رسیده است که چه به تنهایی و چه با کمک کشورهای منطقه امنیت را برای تجارت جهانی در تنگه هرمز حفظ کند امنیت به توانمندی بستگی دارد و این توانمندی در اختیار ما است؛ تمام تحرکات رصد می شود و به منطقه خود تسلط لازم را داریم؛ تا امروز اجازه حضور کشتی به آب های سرزمینی و منطقه نظارت را ندادیم.
وی در پاسخ به این که آیا برخورد و چالشی رخ داده است گفت: نه؛ چارچوب قوانین بین الملل رعایت شده است و وارد مرزهای سرزمین ما نشدند چرا که می دانند ما اهل شوخی نیستیم و در حفظ منابع، منافع و مرزهای آبی خود قطعا جدی هستیم.
سیاری در رابطه با این که کدام یک از دولت‌ها بیشترین دغدغه را در پیشرفت نیروهای مسلح داشته است گفت: جایگاه یک کشور را در نظام بین الملل چه چیزی تعیین می کند؟ اگر کشوری قدرت نداشته باشد در دنیا دیده نمی شود و به حساب نمی آید؛ مورد ظلم و استثمار قرار می گیرد و منابع و منافع آن کشور مورد تاراج قدرت های دنیا قرار می گیرد.
وی تصریح کرد: قدرت، تعیین کننده‌ی جایگاه کشوری در دنیا و عرصه بین الملل است؛ قدرت مولفه اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، علمی، فرهنگی و نظامی دارد؛ مولفه نظامی قدرت، رزم سختی است؛ به عبارت دیگر به قصد تجاوز به دیگران این قدرت کسب نمی شوند بلکه به نیت توان بازدارندگی است تا هر کسی که قصد تعرض دارد بداند اگر این چنین کند با ضرر و زیان مواجه خواهد شد.
اگر قوی باشیم، کسی جرئت تجاوز به کشور ما را به خود نخواهد داد
وی بیان داشت: علم، تجربه و تاریخ اثبات کرده است که در هر زمان که ضعیف بودیم مورد تجاوز واقع شدیم؛ اگر قوی باشید جرات تجاوز به کشور ندارند؛ در روز ۹ ماه مبارک رمضان مقام معظم رهبری فرمودند که اگر می خواهید زیر بار حرف زور نروید باید قوی باشید؛ این حرف زور تنها از سوی استکبار نیست؛ قوی بودن مهم است و دارای مولفه های است؛ مولفه نظامی در بین دیگر مولفه ها وزنه سنگین تری است.
فرمانده نیروی دریایی ارتش گفت: وقتی قوی باشیم روی ما حساب می کنند؛ برای گرفتن حق نیاز به توان و قدرت است؛ اگر قدرت و توان نداشته باشید اجازه حضور در دریا را به مدت یک روز هم نمیدهند؛ باید قوی بود.
وی در رابطه با این سؤال که کدام دولت ها در این زمینه بعد از انقلاب بهتر عمل کردند؟ گفت:  ما به سمت جلو پیش می رویم؛ باید پیشرفت ها در طی چهار سال بررسی شود و من تاکنون مقایسه نکردم؛ امیدواریم تمام دولت ها برای این که به مردم خدمت کنند تا مردم امنیت پایدار داشته باشند به این جمله مقام معظم رهبری مبنی بر این امر که برای زیر بار حرف زور نرفتن باید قوی بود، توجه کنند؛ در همه ابعاد باید قوی بود به ویژه در بعد نظامی که بسیار مهم تر است.
فرمانده نیروی دریایی ارتش در رابطه با خانواده‌اش گفت: من دو فرزند دارم. فرزند بزرگ من پسر است که در حال تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه تهران است؛ فرزند دوم من نیز در رشته برق در دانشگاه علم و صنعت در حال تحصیل است.
سیاری در پایان در رابطه علاقه فرزندانش به شغل وی گفت: علاقه‌ای به شغل من ندارند. بیشتر به شغل شما علاقه دارند؛ همواره می‌گویم شما و کسانی که صدای ما را می‌شنوند دعا کنند به عنوان سرباز خوب آن چه مقام معظم رهبری در حوزه نیروی دریایی مطالبه کرده است اجرا شود؛ به گفته مقام معظم رهبری باید درصدد ایجاد نیروی دریایی در شان ملت ایران باشیم؛ شان ملت ایران بسیار بالا است؛ رضایت رهبری برای ما برکت و نعمت است و ما این امر را قدر می دانیم و دعا کنید بتوانیم این نعمت را حفظ کنیم.
نظرات خوانندگان
  • ۱) 8دی نیوز، نظراتی که حاوی توهین، هتاکی و افترا باشد را منتشر نخواهد کرد.
  • ۲) حداکثر تعداد نظرات تودرتو ۵ عدد می باشد و بعد از پنجمین نظر ، به صورت خودکار این امکان غیر فعال خواهد شد.
  • ۳) لطفا جهت بوجود نیامدن مسائل حقوقی از نوشتن نام مسئولین و شخصیت ها تحت هر شرایطی خودداری نمائید.
  • ۴) لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
  • ۵) در صورت وارد کردن صحیح ایمیل خود ،می توانید از قابلیت "مرا از نظرات بعدی این پست با خبر کن!" استفاده نمایید.

آخرین اخبار

در حاشیه